Wat is een LLM? Large language models uitgelegd voor ondernemers

Wat is een LLM in gewone taal?

Een large language model (LLM) is software die voorspelt welk stukje tekst logisch volgt op de tekst die het al heeft. Door dat heel goed te kunnen, kan het vragen beantwoorden, mails schrijven, documenten samenvatten en instructies opvolgen.

Large slaat op de omvang. Zo'n model heeft miljarden parameters: de interne instellingen die tijdens de training worden bijgesteld. Hoe meer parameters en hoe beter de training, hoe meer het model van taal en van de wereld lijkt te begrijpen.

Een LLM weet niets in de zin waarin een mens iets weet. Het herkent patronen in taal. Dat verklaart waarom het soms overtuigend iets verkeerds zegt.

Hoe wordt een LLM getraind?

In twee grote stappen.

Voortraining. Het model leest een gigantische verzameling tekst: websites, boeken, code en artikelen. Steeds raadt het het volgende stukje tekst, en steeds wordt het bijgestuurd als het fout zat. Zo leert het grammatica, feiten, redeneringen en schrijfstijlen.

Bijtraining. Daarna leert het model om behulpzaam te antwoorden en instructies op te volgen. Mensen beoordelen antwoorden, en het model wordt bijgestuurd naar wat goed beoordeeld wordt.

Na de training staat de kennis van het model vast. Wat daarna gebeurde, weet het niet, tenzij je het informatie meegeeft. Dat kan bijvoorbeeld met RAG: het model zoekt eerst in je eigen documenten en antwoordt dan. Dat leg ik uit in Wat is RAG?

Wat zijn tokens en wat is een contextvenster?

Een token is het stukje tekst waarmee een taalmodel rekent: een kort woord, een deel van een langer woord of een leesteken. Een model leest en schrijft in tokens, en leveranciers rekenen hun prijs per token.

Een contextvenster is de hoeveelheid tekst, gemeten in tokens, die een model in één keer kan overzien: je vraag, de instructies, de documenten die je meegeeft en het antwoord samen. Past iets niet in het venster, dan ziet het model het niet.

Wat tokens in de praktijk kosten bij een agent, lees je in Wat kost een AI-agent laten bouwen?

Welke bekende LLM's zijn er?

De namen die je het vaakst tegenkomt, met de makers erbij. Elke maker brengt regelmatig nieuwe versies uit, dus ik noem hier de families.

Welk model het beste is, verschilt per taak en verandert elke paar maanden. Voor de meeste bedrijfstoepassingen werken de grote modellen allemaal goed. Kies op prijs, snelheid, privacy en hoe goed het model jouw taal en taak beheerst.

Wat is het verschil tussen een open en een gesloten model?

Een gesloten model gebruik je via de dienst van de maker, zoals de app of de API. Het model zelf krijg je nooit in handen. GPT, Claude en Gemini werken zo.

Een open model, of preciezer een open-weight model, kun je downloaden en op je eigen server of bij een hostingpartij naar keuze draaien. Llama van Meta werkt zo, en een deel van de modellen van Mistral staat onder de vrije Apache 2.0-licentie (docs.mistral.ai, gecontroleerd op 31 oktober 2026).

Wat betekent een LLM voor je bedrijf en je gegevens?

Alles wat je in een taalmodel stopt, gaat naar de partij die het model draait. Bij persoonsgegevens valt dat onder de AVG. Drie vragen helpen bij elke keuze.

Traint de leverancier op je gegevens? Bij de zakelijke abonnementen van ChatGPT en bij de API van OpenAI gebeurt dat standaard niet. Bij de persoonlijke abonnementen wel, tenzij je het uitzet. Hoe dat zit, lees je in ChatGPT veilig gebruiken in je bedrijf.

Waar worden je gegevens verwerkt? Sommige leveranciers bieden verwerking of opslag in de EU voor zakelijke klanten. Met een open model op een server in de EU houd je het helemaal in eigen hand. Mijn eigen belplatform Aicquisition CRM slaat alles op in EU-datacenters.

Wat stuur je mee? Hoe minder persoonsgegevens naar het model gaan, hoe kleiner het risico. Een goede automatisering stuurt alleen wat nodig is. Meer daarover in Is AI-automatisering AVG-proof? en, als je met n8n werkt, in n8n en de AVG.

Hoe gebruik je een LLM in je eigen werk?

Een LLM doet op zichzelf niets in je bedrijf. Pas als je het koppelt aan je mail, je CRM of je documenten, gaat het werk uit handen nemen.

Bij DaimoonMedia leest een taalmodel elke mail van een artiest en schrijft het antwoord in de toon van eigenaar Tom. De software eromheen bepaalt de volgende stap: een video, een formulier, een offerte of doorzetten naar Tom. In twee weken gingen er meer dan 1.700 mails door het systeem.

Bij Almetaal werken zes AI-agents, elk met een taalmodel als brein, samen in de centrale mailbox. Eén mail werd zo zeven taken in het ERP, in 2 minuten en 33 seconden. Hoe een taalmodel in een agent zijn werk doet, lees je in Hoe werkt een AI-agent? Een korte definitie vind je in de AI-begrippenlijst.

Wil je weten welk model bij jouw werk en je privacy-eisen past? Stuur me een WhatsApp, dan bespreken we het in een gratis videocall.

Veelgestelde vragen

Wat is een LLM in één zin?

Een LLM (large language model) is een AI-model dat op enorme hoeveelheden tekst getraind is en daardoor taal kan lezen en schrijven, zoals het model achter ChatGPT, Claude of Gemini.

Is ChatGPT een LLM?

ChatGPT is de app. Het LLM erachter is GPT van OpenAI. De app voegt er een chatvenster, geheugen en extra functies aan toe.

Wat is het verschil tussen een LLM en generatieve AI?

Generatieve AI is de verzamelnaam voor AI die nieuwe inhoud maakt: tekst, beeld, geluid of video. Een LLM is de soort generatieve AI die met taal werkt.

Kan ik een LLM op mijn eigen server draaien?

Ja, met een open model zoals Llama of een open model van Mistral. Je hebt dan wel een server nodig die zwaar genoeg is, en zo'n model is meestal iets minder sterk dan de grootste gesloten modellen.

Weet een LLM wat er vandaag gebeurt?

Niet uit zichzelf. Zijn kennis staat vast op het moment van de training. Geef je het actuele informatie mee, bijvoorbeeld via RAG of een zoekfunctie, dan kan het daar wel mee werken.

Jurgen Claassens bouwt AI-automatiseringen voor ondernemers, mkb en kmo. Vijftien jaar operations bij Vattenfall, daarna mede-eigenaar van sales- en marketingbureaus. Meer over Jurgen of bekijk zijn projecten.